Yazarın Adı: Adnan Ersan
Yazarın Tam Adı: Öğretmem, Yazar
Unvan: Yazar
Doğum: Samsun 1953
Kitapları
- Güldüren Saçmalar (Gülmece Dizisi)
- Espri Küpü
- Güldüren Espriler (Gülmece Dizisi)
- Soğuk Bilmeceler (Gülmece Dizisi)
- Mezartaşı Esprileri (Gülmece Dizisi)
- Fil Bilmeceleri (Gülmece Dizisi)
- Onu Öyle Demezler (Gülmece Dizisi)
- Temel Bilmeceleri (Gülmece Dizisi)
- Çocuk Bilmeceleri (Gülmece Dizisi)
- Çocuk Fıkraları (Gülmece Dizisi)
- Öğrenci Esprileri (Yayınevi Genel Dizisi)
- Okul Fıkraları (Gülmece Dizisi)
Türk edebiyatının son zamanlarda yetiştirdiği en büyük yazarlardan biri olan Adalet Ağaoğlu, 13 Ekim 1929 yılında Ankara Nallıhan'da dünyaya geldi. Dört çocuklu tüccar bir ailenin tek kız çocuğu olarak yaşamını sürdürmüştür. İlköğrenimini dünyaya geldiği Ankara Nallıhan'da tamamlamıştır. Orta öğrenimini 1938 yılında yerleştikleri Ankara'da Ankara Kız Lisesinde tamamladı. Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi, Fransız Dili ve Edebiyatı bölümünden 1950 yılında mezun olmuştur. Adalet Ağaoğlu 1954 yılında Halim Ağaoğlu ile hayatını birleştirmiştir.
Şiirlere ve edebiyata olan ilgisi lise çağlarında başlayan Adalet Ağaoğlu'nun ilk görevi 1946 yılında Ulus gazetesinde tiyatro eleştirileri yazarlığı yaparak başlamıştır. 1948 ile 1950 yılları arasında Kaynak Dergisi'nde şiirleri yayımlanmaya başladı. 1951 yılında TRT'de göreve başladı. Ankara Radyosunda Aşk Şarkısı adlı oyunu yazarak radyoda yayınlanmasını sağladı. Radyoda ki görevini sürdürürken, Ankara'da bir ilki gerçekleştirerek ilk özel tiyatroyu Meydan Sahnesini dört arkadaşı ile birlikte kurma başarısını gösterdiler. Meydan Sahne Dergisini çıkararak başarılarına ve Türk Edebiyatını yenilikler katmaya devam etmiştir.
Tiyatro eserlerine yenisini eklemeye devam ederek, Sevim Uzungören ile birlikte "Bir Piyes Yazalım" adlı tiyatro oyununu yazarak 1953 yılında Ankara'da sahnelenmesini sağladılar. Yazmış olduğu oyunlar ile adını duyurmaya devam eden ünlü yazar, her geçen gün oyunlarına yenisini eklemeye devam ederek dönemin en önemli yazarları arasındaki yerini almıştır. Tiyatro oyunu yazarlığından, roman yazarlığına geçişi 1973 yılında yayımlanan ilk romanı olan "Ölmeye Yatmak" ile olmuştur. Bu kitabını, Fikrimin İnce Gülü, Bir Düğün Gecesi, Yazsonu, Üç Beş Kişi, Hayır, Ruh Üşümesi, Romantik Bir Viyana Yazı adlı eserleri kaleme almıştır. Bu eserlerinden asker ile arasının açılmasına ve askeri kuvvetler ile mahkemelik olmasına neden olan Fikrimin İnce Gülü adlı eseri çok tartışılmıştır. Adalet Ağaoğlu'nun kaleme aldığı öyküler de, Sessizliğin İlk Sesi, Yüksek Gerilim, Hadi Gidelim ve Hayatı Savunma Biçimleridir. Adalet Ağaoğlu yayımlamış olduğu romanlarının yanı sıra hikâye, deneme, oyun ve anı tarzında da pek çok eseri kaleme alarak Türk Edebiyatında hatırı sayılır bir üne ve ödüle kavuşmuştur.
Bu ödüllerden de kısaca bahsedecek olursak, Sait Faik Hikâye Armağanı, Türk Dil Kurumu Tiyatro Ödülü, Sedat Simavi Vakfı Edebiyat Ödülü, Türkiye İş Bankası Edebiyat Ödülü, Cumhurbaşkanlığı Kültür ve Sanat Büyük Ödülü, Orhan Kemal Roman Armağanı, Aydın Doğan Vakfı Roman Ödülü, Madaralı Roman Ödüllerini almaya hak kazanmıştır.
ESERLERİ
Roman
- Bir Düğün Gecesi
- Fikrimin İnce Gülü
- Hayır
- Ölmeye Yatmak
- Romantik Bir Viyana Yazı
- Ruh Üşümesi
- Üç Beş Kişi
- Yazsonu
Öykü
- Hadi Gidelim
- Hayatı Savunma Biçimleri
- Sessizliğin İlk Sesi
- Yüksek Gerilim
Ödülleri
- Aydın Doğan Vakfı Roman Ödülü
- Cumhurbaşkanlığı Kültür ve Sanat Büyük Ödülü
- Madaralı Roman Ödülü
- Orhan Kemal Roman Armağanı
- Sait Faik Hikâye Armağanı
- Sedat Simavi Vakfı Edebiyat Ödülü
- Türk Dil Kurumu Tiyatro Ödülü
- Türkiye İş Bankası Edebiyat Ödülü
1950 Erzurum doğumlu. Kerkük Türkleri’ndendir. Resmi adı İstihbarat Grup Komutanlığı olan, halk arasında Jandarma İstihbarat ve Terörle Mücadele adıyla anılan biriminin kurucusu ve komutanı olan Jandarma subayı.
Ersever, Güneydoğu Anadolu’da PKK ile yapılan gerilla ve istihbarat çalışmalarının tümünde yer almış, silahlı çatışmalara bizzat katılmış, tüm faaliyetleri yönetmiş, PKK’ya yardım ve yataklık eden kişi ve guruplarla iritbat kurmuş, bunları tam yetkiyle ve Komutanlığa doğrudan bağlı olarak yürütmüştür.
Ersever ile Hizbullah lideri Hüseyin Velioğlu arasındaki ilişki olduğu ve Ersever’in Velioğlu’ndan çok iyi istihbarat aldığı, avukatı Emin Emir (MHP’nin eski lideri Alparslan Türkeş’in de avukatı) tarafından ifade edilmiştir. Özellikle 1989-1990 yıllarında bu ikilinin çok sık görüştüğünden bahseden bahseden Emir, Ersever’in o dönem ‘Düşmanımın düşmanı dostumdur’ ilkesiyle hareket ettiğini ve ayrıca Hizbullah’ın devlet tarafından kurulduğuna dair Ersever’den herhangi bir şey duymadığını da belirtmiştir.
Ersever, Aydınlık gazetesinden Soner Yalçın’a yaptığı açıklamalarda, Yeşil kod adıyla tanınan Mahmut Yıldırım ve bazı faili meçhuller ile ilgili bilgiler verdi.
Jandarma Genel Komutanı Orgeneral Eşref Bitlis‘in kuşkulu bir uçak kazasında ölümünden bir ay kadar sonra, binbaşı rütbesindeyken, 17 Mart 1993’de 30 arkadaşı ile birlikte görevinden istifa etti. İstifa mektubunda “Güneydoğu’da yetkili organlar içerisinde oluşturulan bir çete, cereyan eden hadiselerin gerçek boyutlarının Türk Milleti tarafından görülmesini engellemektedir” diyor ve yaşanan gerçekleri ve PKK ile mücadelenin eksikliklerini kamuoyuna duyurmaya çalışacağını açıklıyordu.
Bu arada PKK ile psikolojik mücadele yöntemi olarak Ahmet Aydın takma adıyla “Üçgendeki Tezgah” ve “APO-PKK-Kürtler” isimli kitapları yazmış, ancak geçim sıkıntısı içine düşmüştü. İşadamı Alparslan Ertuğ ile ilişki içindeydi ve eğer kendisine birşey olursa Güneydoğu’dan tanıdığı Hanefi Avcı‘ya haber vermesini istemişti.
Ersever, Aydınlık gazetesine anlattıklarıyla ilgili olarak mahkemeye ifade vermek için 24 Ekim 1993’te Ankara’ya gitti ve bir daha kendisinden haber alınamadı.
1 Kasım’da Ankara Çamlıdere’de sevgilisi Neval Boz’un, 2 Kasım’da Ankara Polatlı’da itirafçı Murat Demir’in ve 4 Kasım 1993’de Ankara Elmadağ’da Ahmet Cem Ersever’in cesetleri jandarma tarafından bulundu. Birbirlerini tanıyan bu üç kişiyi kimlerin öldürdüğü bir sır olarak kaldı.
Dünyaca ünlü roman yazarı olan Kırım Türkü Cengiz Dağcı, 9 Mart 1920’de, Yalta’da bağlı Kızıltaş köyünde doğdu. Babası , Kırım’dan sürgün edilen Emir Hüseyin Dağcı, annesi ise Fatma hanımdır.
İlkokulu Kızıktaş’da, ortaokulu Akmescit’te okuyan Cengiz Dağcı, öğrencilik yıllarından itibaren şiir yazdı. İlk şiiri,1936’da Kırım Gençlik Dergisi’nde yayımlandı.Bazı şiirleri de, Kırım Yazarlar Birliği’nin çıkardığı Edebiyat Mecmuası’nda yer aldı.1939’da Kırım Pedagoji Enstitüsü’ne girdi.
İkinci Dünya Savaşı başlayınca, öğrenimini tamamlayamadan askere alınan Cengiz Dağcı, Odessa’daki subay okuluna gönderildi. 1941 Haziranında Ukrayna Cephesi’nde tank teğmeni olarak savaşırken, Almanlara esir düştü. Bir süre sonra Almanlar tarafından, Sovyetler Birliği’ne karşı savaşmak üzere kurulan ‘Türkistan Lejyonu’na katılarak, Ruslara karşı savaştı.Daha sonra Polonya!ya geçti.
1945-1946 yıllarında, binlerce Türkistanlı ile birlikte Türkiye’ye gelmek için müracaatta bulundu.Fakat dönemin yöneticileri bu isteği kabul etmediği için,Türkiye’ye gelemedi.Daha sonra Kızılhaç’ın yardımıyla İngiltere’ye giderek, Londra’ya yerleşti ve ticaretle meşgul oldu. İkinci Dünya Savaşı, Cengiz Dağı’nın ruh hali üzerinde derin etkiler yaptı. Bu yüzden, savaş öncesi ve savaş yıllarına ışık tutacak tarzda, hatıra romanları yazdı. Eserlerinde, Kırım Türklerinin sıkıntı ve mücadelelerini anlattı. Bazı şiirleri1950’li yılların ikinci yarısında, Kırım Dergisi’nde yayımlandı. Türkiye’de bir yayıncıya gönderdiği hayat hikayesinde, ”Elhamdülillah türküm, Müslümancım ve notlarımda yazdıklarımın hepsinin de hakikat olduğuna yemin ederim.” ifadesini kullanan Dağcı, Türk Dünyasının bir bütün olduğunu da;”Bize Tatar diyorlar.
Çerkez, Türkmen, Kazak,Azeri, Karakalpak, Çeçen, Uygur, Kabudi, Başkırt, Kırgız diyorlar. Bunlar hep yalan. Deniz parçalanamaz. Biz Türk Tatarız.Bunu senin kalbin bildiği gibi her Başkırt,her Kırgız, her Kazak bilir.Kalbinin hisleriyle hareket et. Dünyanın boş hırslarına kapılma.” sözleriyle dile getirdi.Bugüne kadar 20 civarında roman yazan ve eserleri,Türkiye’de 1956’dan beri yayımlanan Cengiz Dağcı, Türkiye’ye hiç gelmemesine rağmen, eserlerini Türkiye Türkçesi ile yazdı. Önde gelen eserleri; Korkunç Yıllar, Yurdunu Kaybeden Adam, Onlar da İnsandı, Ölüm ve Korku Günleri, O Topraklar Bizimdi, Dönüş, Genç Temüçin, Badem Dalına Asılı Bebekler, Üşüyen Sokak, Anneme Mektupler, Benim Gibi Biri v Yansılar. İlesam ve Türkiye Yazarlar Birliği tarafından da ’Yılın Yazarı’ ödüllerine layık görülen Cengiz Dağcı, halen İngiltere’nin Wimbledon kentinde yaşıyor.
1979 İstanbul doğumlu. Virginia Üniversitesi’nde Ekonomi ve
Fransız Dili Edebiyatı bölümlerini bitirdi. “Bitmeyen” adlı öyküsü 2007 altKitap
Öykü Ödülü birincisi oldu. Öykü kitabı “Salt Okunur” 2009 yılında Pupa Yayınları
tarafından yayınlandı. İnternet üzerinden yayın yapan aylık edebiyat dergisi
altZine.net ve e-kitap sitesi altKitap.net’in yayın kurulunda görev yapıyor.
XOXO The Mag’e yazı ve röportajlarıyla katkıda bulunuyor.
Ayşe Kulin Arnavutköy Amerikan Kız koleji Edebiyat
Bölümü’nden1961 yılında mezun oldu. 1962- 1964 yılları arasında London School of
Economics’de sosyoloji eğitimi aldı.
1978 yılından itibaren Cumhuriyet, Güneş
ve Dünya gazetelerinde muhabirlik, çeşitli dergilerde yazarlık ve yazı işleri
müdürlüğü yaptı. Uzun yıllar halkla ilişkiler uzmanı, televizyon, reklâm ve
sinema filimlerinde sahne yapımcısı, sanat yönetmeni ve senarist olarak
çalıştı.
1984’ de yayınlanan GÜNEŞE DÖN YÜZÜNÜ adlı ilk öykü kitabındaki
GÜLİZAR öyküsü, kendi tarafından senaryolaştırılarak KIRIK BEBEK adıyla film
yapıldı ve film KÜLTÜR BAKANLIĞI ÖDÜLÜ’ne değer bulundu.
1989 yılında AYAŞLI
İLE KİRACILARI adlı dizideki çalışmasıyla TİYATRO ve TELEVİZYON YAZARLARI
DERNEĞİ’nin EN İYİ SANAT YÖNETMENİ ÖDÜLÜ’nü kazandı.
FOTO SABAH RESİMLERİ adlı öyküsü 1996 yılının HALDUN TANER ÖYKÜ
ödülünü,
Öykünün adını verdiği kitabı ise 1997 yılında
SAİT FAİK HİKAYE ARMAĞANI’nı kazandı.
Çeşitli kurumlar ve üniversitelerce, yılın en iyi edebiyat
kitabı seçilen, BİR TATLI HUZUR, ADI AYLİN , FÜREYA, TÜRKAN/ TEK VE TEK BAŞINA
adını taşıyan üç biyografisi, SEVDALİNKA, KÖPRÜ, NEFES NEFESE, VEDA ve UMUT
isimli gerçek olaylara dayanan belgesel nitelikli altı romanı, HAYAT ve HÜZÜN
adlı iki otobiyografik eseri, GECE SESLERİ, BİR GÜN ve GİZLİ ANLARIN YOLCUSU
isimli üç kurgu romanı, GÜNEŞE DÖN YÜZÜNÜ, FOTO SABAH RESİMLERİ, GENİŞ ZAMANLAR
ve BİR VARMIŞ BİR YOKMUŞ isimli dört öykü kitabı, İÇİMDE KIZIL BİR GÜL GİBİ,
HAYAT ve HÜZÜN isimli üç anı, BABAMA isimli bir şiir kitabı ve SİT NENENİN
MASALLARI adlı bir masal kitabı vardır.
2004 Yılında, ÇAĞDAŞ YAŞAMI DESTEKLEME DERNEĞİ ve TURKCELL için
yazdığı KARDELENLER adlı çalışmasının telif gelirlerini, TÜRKAN özel baskısının
ve TÜRKAN adlı tiyatro oyununun gişe gelirlerini ÇAĞDAŞ TÜRKİYE’NİN ÇAĞDAŞ
KIZLARI projesine, SİT NENENİN MASALLARI’nın gelirini UNICEF’in ana okulu
projesine bağışlamıştır. SEVDALİNKA’nın Bosna Hersek’teki satışının telif
geliri, Bosna’da savaş kurbanı çocukların barındığı bir kuruma, AYLİN’in geliri
ise Bosna’da bir çocuk evine bağışlanmıştır.
Eserleri Çinceden Portekizceye
kadar 22 dile çevrilmiştir. BİR GÜN Almanya’da 2009 yılında radyofonik piyes
olarak sunulmuştur.
GENİŞ ZAMANLAR adlı öyküsü, KÖPRÜ, GECE SESLERİ ve TÜRKAN adlı
romanları televizyon dizileri olarak yayınlanmıştır. TÜRKAN tiyatro eseri olarak
da sahnelenmiştir.
VEDA romanı 2013 yılında televizyon dizisi olarak
gösterime girecektir.
2008 Yılında VEDA, YAZARLAR BİRLİĞİ tarafından, NEFES NEFESE ise
EUROPEAN COUNCİL OF JEWİSH COMMUNİTİES tarafından yılın en iyi romanları
seçilmiştir.
Uluslararası bir edebiyat ödülü olan DUBLIN IMPAC ÖDÜLÜ’ne 2011
yılında VEDA romanı ile aday gösterilmiştir. Aynı yıl HAYAT ve HÜZÜN adlı anı
kitapları ESKADER’in Yılın En İyi Hatıra Kitabı Ödülü’ne değer
görülmüştür.
Ayşe Kulin, 2007 yılından beri UNICEF’in İYİ NİYET
ELÇİSİ’dir.
YAYIN ALANINDAKİ ÇALIŞMALARI1967-69:
Türkiyenin ilk yerli otomobil dergisi olan OTOMOBİL DERGİSİ’nin yazı işleri
müdürlüğü.
1967-69: Gelişim Yayınları dergilerinde yazarlık.
1983-85:
Dünya Gazetesinde yazarlık
1985- 88: Etap Otelleri Pullman Dergisi yazı
işleri müdürlüğü
1988-88: Bir Numaralı yayıncılık dergilerinde
yazarlık.
YAYINLANMIŞ
YAPITLARI:
ÇEVİRİLERİMilliyet yayınları 20. Asır Dosyası
kapsamında (1975-1978)
Anarşistler (Roderick Kedward)
Kayzer’in Almanyası
( Harold Kurtz)
Amerika Sahnede ( A.E. Cambell)
Habsburgların Çöküşü ( Zab
Zeman)
1905 Rus İhtilali ( David
Floyd)
ÖYKÜLERİGüneşe Dön Yüzünü
Foto Sabah
Resimleri
Geniş Zamanlar
Bir Varmış Bir
Yokmuş
ROMANLARIBir Tatlı Huzur
Adı
Aylin
Sevdalinka
Füreya
Köprü
Nefes Nefese
Gece Sesleri
Bir
Gün
Veda
Umut
Türkan, Tek ve Tek Başına
Hayat
Hüzün
Gizli
Anların Yolcusu
Bora’nın
Kitabı
Dönüş
Hayal
Handan
DENEMELERİİçimde
Kızıl Bir Gül Gibi
Kardelenler (araştırma)
Babama (Şiir)
Sit Nene’nin
Masalları ( çocuk masalı) 1988-89 / Tiyatro ve TV Yazarları
Derneği,
BİOGRAFİLERİBir Tatlı Huzur (M. N.
Selçuk)
Adı Aylin
Füreya
Türkan (Türkan Saylan)
BEŞLEMEVeda
Umut
Hayat
(Otobiyografi)
Hüzün (Otobiyografi)
Hayal (Otobiyografi)
DÖRTLEMEGizli Anların Yolcusu
Bora’nın
Kitabı
Dönüş
Handan
ÖDÜLLERİÇevre Düzeni dalında Televizyon
Başarı Ödülü.
1995 / Haldun Taner Öykü Ödülü Birincisi
1996 / Sait Faik
Hikaye Armağanı Ödülü
1996 / 3. UAT En Başarılı Yazar Ödülü
1997 / Oriflam
Roman dalında Yılın En Başarılı Kadın Yazarı Ödülü,
1997 / Nokta Dergisi
DORUKTAKİLER Edebiyat Ödülü
1977 / İ.Ü. İletişim Fakültesi, Roman Dalında
Yılın En Başarılı Yazarı Ödülü
1998 / Oriflam Edebiyat Dalında Yılın En
Başarılı Kadın Yazarı Ödülü
1998 / İ.Ü. İletişim Fakültesi Roman Dalında
Yılın En Başarılı Yazarı Ödülü
1999 / Oriflam Edebiyat Dalında En Başarılı
Kadın Yazarı Ödülü
1999 / İ.Ü. İletişim Fakültesi Roman Dalında Yılın En
Başarılı Yazarı Ödülü
2000 / Rotaract Yılın Yazarı Ödülü
2001 / Ankara Fen
Lisesi Özel Bilim Okulları Yılın Yazarı Ödül
2002 / Tepe Özel İletişim
Kurumları Yılın En İyi Edebiyatçısı Ödülü
2003 / AVON Yılın En Başarılı Kadın
Yazarı Ödülü
2003 / Best FM Yılın En Başarılı Yazarı Ödülü
2004 / İstanbul
Kültür Üniversitesi Yürekli Kadın Ödülü
2004 / Pertevniyal Lisesi Yılın En
İyi Yazarı Ödülü
2007 / Bağcılar Atatürk İ.Ö.Ok. & Esenler-İsveç
Kardeşlik İ.Ö.Ok. Yılın Edebiyat Yazarı Ödülü
2007 / Türkiye Yazarlar Birliği
VEDA isimli romanı ile Yılın En Başarılı Yazarı
2008 / European Council of
Jewish Commununities Roman Ödülü
2009 / TED Bilim Kurulu Eğitim Hizmet
Ödülü
2009 / Kocaeli, 2. Altın Çınar Dostluk ve Barış Ödülü
2009 /
Kabataşlılar Derneği Yılın En İyi Yazarı Ödülü
2010 / BEST FM 1998-2008 , 10
Yılın En Başarılı Kitabı
2010 / Kabataşlılar Derneği Yılın En İyi Yazarı
Ödülü
2011 / İTÜ EMÖS Yaşam Boyu Başarı Ödülü
2011 / Orkunoğlu Eğitim
Kurumları, Yılın En Başarılı Yazarı Ödülü
2011 / ESKADER Kültür & Sanat
Ödülleri, Hatırat dalında HAYAT& HÜZÜN.
2012 / Medya ve Yeni Medya
Ödülleri, EN İYİ YAZAR ödülü.
2013 / Kültür ve Turizm Bakanlığı Telif Hakları
Ödülü: Toplumsal Duyarlılığa Katkı.
2013 / Lions Başarı Ödülleri; YILIN EN
BAŞARILI KADIN YAZARI.
2014 / 22.İTÜ EMÖS ÖDÜLÜ; Yılın En Başarılı Kitabı
(Handan).
ÜYESİ OLDUĞU DERNEKLER
1978: Uluslararası
Af Örgütü Türkiye Kurucu Üyesi
(Aynı yıl örgütün Cambridge yıllık
toplantısında Türkiye’yi temsil etmiştir.)
1984-89: Resim Heykel Müzeleri
Derneği yönetim kurulu üyeliği
( Halen derneğin üyesidir)
1995-97: Robert
Kolej Mezunları Derneği Toplumsal Konular faal Üyesi
1995-96: Reşitpaşa
Kültür Evi kurucu Üyesi
2007: Unicef İyi Niyet Elçisi
2012: Pen Yazarlar
Derneği Üyesi
SEÇİCİ KURUL ÜYELİKLERİ2002-2007 /
Afife Jale Tiyatro Ödülleri jüri Üyeliği
2009 / İstanbul Uluslararası Film
Festivali jüri üyeliği
2010-2011 / Ratem ( Radyo Televizyon Yayıncıları
Meslek Birliği) Korsanla mücadele amaçlı ‘Aklıma Bir Fikir Geldi’ yarışması jüri
üyeliği
2011 / Antalya Altın Portakal Film Festivali jüri
üyeliği
FİLM ve TELEVİZYON ÇALIŞMALARI1978-83:
Tunca Yönder ve Ali Tara’nın yönettiği 100’ü aşkın reklam filminde sahne
yapımcılığı ve sanat yönetmenliği
1984: Danish Metronome Film Co.’nun
Ürgüp/Avanos bölgesinde çektiği konulu filimde yapımcı asistanlığı.
1987:
Gülizar adlı öyküsünden uyarladığı KIRIK BEBEK sinema filminin senaryo
yazarlığı. (Bu sinema filmi aynı yıl Kültür Bakanlığı Sinema ödülünü
almıştır.)
1989: AYAŞLI İLE KİRACILARI adlı televizyon dizisinde sahne
yapımcılığı ve sanat yönetmenliği ( A.Kulin, Tiyatro ve TV yazarları Der. En İyi
Çevre Düzeni Ödülünü almıştır.)
1992: 17 Bölümlük Aktüalite ve Sağlık
Programı ‘Kalplerden Kalbe’ senaryo yazarlığı
1993: 17 Bölüm boyunca ‘Coke’n
Roll’ gençlik Programında sahne yapımcılığı
HALKLA İLİŞKİLER
ÇALIŞMALARI1984-86: Nadir Şirketler Grubunda PR.
1986-87: Süzer
Holding’de PR.
1988-1990: Ayşe Kulin-Sara Koral birlikteliğinde açılış, basın
toplantısı, bayi toplantısı, konferans, seminer düzenlemeleri.
Subayken yazmaya başladığı için asıl adı Mehmet Nusret Nesin
yerine “Aziz Nesin” takma adını benimsedi. Öte yandan yazılarında Aziz Nesin
yanında Ateş Sin, Ayşegül, Battal Bataner, Bedri Birdirbir, Falan, Daver
Devletlü, Hakkı Haklar, Kerim Kihkih, Hasan Dene Gör gibi imzalar da
kullandı.
İlkokulu Kanuni Sultan Süleyman İptidai Mektebi (1925),
Darüşşafaka Lisesi, Vefa ve Davutpaşa Ortaokulu (1929), Çengelköy Askeri
Ortaokulu’nda (1930) okudu. Kuleli Askeri Lisesi’ni (1935), Harp Okulu’nu (1937)
bitirdi. Ayrıca Fen Tatbikat Okulu’nu bitirdi (1939). İstihkâm subayı oldu
(l940). İki yıl İstanbul Güzel Sanatlar Akatlemisi’ne devam etti. Subaylıktan
ayrıldı (1944).
Aziz Nesin edebiyata şiirle başladı (1944, Yenigün), bu dergide
Vedia Nesin adıyla şiirler yayımladı. Karagöz ve Yedi gün'de redaktörlük ve Tan
gazetesinde köşe yazarlığı yaptı (1945). Gazetenin kapatılması üzerine
bakkallık, muhasebecilik, fotoğrafçılık, kitapçılıkla uğraştı. Sabahattin Ali,
Rıfat Ilgaz’la birlikte Markopaşa (sonra Malumpaşa, Merhumpaşa) dergisini
çıkardı. Bir yazı nedeniyle 10 ay hapis, 13 ay Bursa’ya sürgün cezası aldı
(1947). Ayrıca Politzer’den yaptığı bir çeviri yüzünden de 16 ay hapse mahkûm
edildi (1950). Hapisten sonra Akbaba , Dolmuş, Yeni Gazete (1955), Akşam (1958),
Tanin (1960) Günaydın (1969), Vatan (1976-1978) gibi dergi ve gazetelerde
gülmece öyküleri yayımladı. TYS’nin iki dönem (1977-1980), (1985-1988), genel
başkanlığını yaptı. 1984’te askeri yönetime karşı sivil bir girişim olarak
“Aydınlar Dilekçesi”nin hazırlanmasını sağladı. Daha sonra Demokrasi Kurultayı
düzenledi, Demokrasiyi İzleme Komitesi’nin oluşması için çalıştı. Kurucularından
olduğu Aydınlık gazetesinde yazmaya (1993) başladı.
1993 temmuzunda Sivas Madımak Oteli’nde 34 aydının yakıldığı
“Sivas Toplukıyımı”ndan kılpayı kurtuldu. Ancak iki yıl sonra bir imza günü
sonrası Çeşme’de kalp krizi sonucu yaşamını yitirdi.
Aziz Nesin, Kemal Tahir’le birlikte nedeni belli olmayan bir
biçimde yanan Düşün Yayınevi’ni kurdu (1956). 1972’de Nesin Vakfı’nı kurdu.
Türkiye’de ve başka ülkelerde yayımlanacak kitaplarının, oynanacak oyunlarının
her türlü telif haklarını bu vakfa bıraktı. Bu vakfın amacı “her yıl alınacak
dört kimsesiz ve yoksul çocuğu, ilkokuldan başlatarak yüksek okulu, meslek
okulunu bitirinceye, ya da bir meslek edininceye dek, her türlü gereksinimlerini
sağlayarak barındırmak, yetiştirmek” oldu. İlki 1976’da çıkan birkaç yıl
yayımlanabilen Nesin Vakfı Edebiyat Yıllığı’’nı yayımladı.
Dünyaca tanınan güçlü bir gülmece yazarı oldu. 120’nin üzerinde
kitap yazdı. Ölümünden sonra yazdığı ama yayımlamadığı eserleri oğlu Ali Nesin
tarafından yayımlanıyor.
Aziz Nesin, çağdaş Türk gülmece edebiyatının
kurucusu; öykücü, romancı, şair, gazeteci, köşe yazarı, oyun yazarı, yayımcı,
eğitimci, senaristtir.
Tüm yaşamı yazı masasıyla matbaalar arasında geçen, toplumcu
düşünceyi kitaplardan çok yaşamın acı deneylerinden öğrenen, bu acı deneyleri
okurlarını güldürerek paylaşan, onları düşündüren yazardır. Aynı zamanda
“gülümseten öfke”dir.
Demirtaş Ceyhun’un da bir kitabına verdiği adla “Çağımızın
Nasrettin Hocası Aziz Nesin”dir. Aziz Nesin “Ben bir simyacıyım, gözyaşlarımı
gülmeceye çevirerek dünyaya sundum” der. Bu, ömrü baskı, acı ve çileyle geçen
yazarın simgesel anlatımıdır. O, yazı hayatına şiirle başlasa da onun dünyaca
tanınan en büyük yönü gülmece yazarlığıdır.
Zekeriya Sertel onun BabIâli’ye gelişini şöyle anlatır: “Aziz
Nesin, BabIâli’ye, savaşın son yıllarında gelmişti. İlk başvurduğu yer. Yedi gün
dergisiydi. Bu derginin sahibi Sedat Simavi, benim çok yakın dostumdu. Bir gün
bana bu yeni kabiliyetten söz açtı ve onu Babıâli’de eşi görülmemiş, değerli bir
yazar olarak vasıflandırdı. Yedigün Aziz Nesin’e dar geliyordu.” Dar gelir,
çünkü uzun yaşamak ve çok ürün ortaya koymak ister: “Belki de ben bu öyküleri
yazabileyim diye bunca uzun yaşadım, salt bu öyküleri değil, bu romanları, bu
oyunları, bu şiirleri yazabilmek için ve dünyayı karıştırıp düzeltmek ve
güzelleştirmek umudu için...” 1945’lerden bu yana gülmece yazıları toplumumuzun
her kesimine dalga dalga yayılan bir etkiye sahip oldu.
Eserlerinden anlattığı kişiler, yergiye elverişli tiplerdir. Bu
gülmecenin son derece abartma götüren bir başka yanıyla birleşince, en çok
okunan eserler ortaya çıktı. İşte bu yönleriyle Aziz Nesin, edebiyatımızın en
çok yazan, en çok okunan yazarlarının başında gelir.
Aziz Nesin gülmece anlayışını da şöyle açıklar: “Benim gülmecem,
1. Geleneksel Türk halk gülmecesinden kaynaklanır, 2. Toplumun sorunlarından
esinlenir, 3. Çağdaş dünya insanlarının sorunlarını anlatır. Kısacası yaptığım,
halk gülmecesidir.”
Halk gülmecesini de şöyle açıklar: “Bir işe yarayan, bir işlevi
olan gülmece.” İşlevse, “İnsanları güldürme yoluyla düşündürmeye yarar. Demek
bana göre gülmece bir araç, düşünmek amaçtır. Gülmecelerimle, okurlarıma şunu
düşündürmek istiyorum: Yaşadığımız toplum ve bu toplumsal yapı adaletli değildir
ve içinde bulunduğumuz koşullar da güzel değildir. Adaletsizliklerden,
çirkinliklerden kurtulmak için, başta kendimiz olmak üzere, çevremizi,
toplumumuzu, dünyamızı değiştirme özlem ve isteği yaratmak.” (Yetmiş Beşinci
Yaşında Aziz Nesin, haz. Alpay Kabacalı, Tüyap 1990).
Bunun için de ne yaşarsa, onu yazar. Yaşamında boyun eğmeyen
yanı eserlerine de yansır. Yazarlık serüveni eserlerinin içeriğiyle örtüşerek,
onu evrenselliğe taşır. Aslında eserlerindeki gülmece öğesi olayın kendindedir.
O nedenle de halk nerede komik bir olayla karşılaşsa, “Tam Aziz Nesin'lik olay”
der.
Aziz Nesin'in Eserleri
Öykü:
Geriye Kalan
(1948),
İt Kuyruğu (1955),
Yedek Parça (1955),
Fil Hamdi
(1955),
Damda Deli Var (1956),
Koltuk (1957),
Kazan Töreni
(1957),
Toros Canavarı (1957),
Deliler Boşandı (1957),
Mahallenin
Kısmeti (1957),
Ölmüş Eşek (1957),
Hangi Parti Kazanacak
(1957),
Havadan Sudan (1958),
Bay Düdük (1958),
Nazik Alet
(1958),
Gıdıgıdı (1959),
Aferin (1959),
Kördöğüşü (1959),
Mahmul ile
Nigâr (1959),
Gözüne Gözlük (1960),
Ah Biz Eşekler (1960),
Yüz Liraya
Bir Deli (1961),
Bir Koltuk Nasıl Devrilir (1971),
Biz Adam Olmayız
(1972),
Sosyalizm Geliyor Savulun (1965),
İhtilâli Nasıl Yaptık
(1965),
Rıfat Bey Neden Kaşınıyor (1965),
Yeşil Renkli Namus Gazı
(1965),
Bülbül Yuvası Evler (1968),
Vatan Sağolsun (1968),
Yaşasın
Memleket (1969),
Büyük Grev (1978),
El ayvan Deyip Geçme (1980),
70
Yaşım Merhaba (1984),
Kalpazanlık Bile Yapılamıyor (1984),
Maçinli Kız
İçin Ev (1987),
Nah Kalkınırsın (1988).
Borçlu Olduklarımız
Gerçeğin
Masalı
İstanbul'un Halleri
Memleketin Birinde
Şimdi
Avrupa
Roman:Kadın Olan Erkek (1955),
Gol Kralı
Sait Hopsait (1957);
Erkek Sabahat (1957),
Saçkıran (1959),
Zübük
(1961),
Şimdiki Çocuklar Harika (1967),
Tatlı Betüş (1974),
Yaşar Ne
Yaşar Ne Yaşamaz (1977) ,
Surnâme (1976),
Tek Yol (1978).
AnıBir Sürgünün Hâtıraları (1957)
,
Böyle Gelmiş Böyle Gitmez (1. bölüm 1966, 2. bölüm 1976),
Poliste
(1967),
Yokuşun Başı (1982),
Salkım Salkım Asılacak Adamlar
(1987),
Rüyalarım Ziyan Olmasın (1990).
Masal:Memleketin Birinde
(1953)
Hoptirinam (1960)
Uyusana Tosunum (1971)
Aziz Dededen
Masallar
Taşlama:
Azizname (1970)
Fıkra:Nutuk Makinası (1958)
Az Gittik Uz
Gittik (1959)
Merhaba (1971)
Suçlanan ve Aklanan Yazılar (1982)
Ah Biz
Ödlek Aydınlar (1985)
Korkudan Korkmak (1988)
Gezi:Duyduk Duymadık Demeyin
(1976)
Dünya Kazan Ben Kepçe (1977)
Oyun:
Biraz Gelir misiniz
(1958)
Bir Şey Yap Met (1959)
Toros Canavarı (1963)
Düdükçülerle
Fırçacıların Savaşı (1968)
Çiçu (1970)
Tut Elimden Rovni (1970)
Hadi
Öldürsene Canikom (1970)
Beş Kısa Oyun (1979)
Bütün Oyunları (Adam
Yayınları)(1982)
Şiir:Sondan Başa (1984)
Seviye On Ölüme
Beş Kala (1986)
Kendini Yakalamak (1988)
Hoşçakalın (1990).
Mektup:
Aziz Nesin-Tahsin Saraç
Mektuplaşmaları (ö.s. 1995)
Aziz Nesin-Ali Nesin Mektuplaşmaları, Canım
Oğlum, Canım Babacığım, (2 cilt, Adam Yayınları, ö.s. 2002)
Konuşma:İnsanlar Konuşa Konuşa
(1988)
Çuvala Doldurulmuş Kediler (1995)
Antoloji:Cumhuriyet Döneminde Türk Mizahı
(1973),
Deneme:Sivas Acısı (1995)
Çuvala
Doldurulmuş Kediler (1995)
Sizi Memlekette Eşek Yok mu? (1995)
Okuduğum
Kitaplar (2001)
Diğer:Böyle Gelmiş Böyle Gitmez III-Yokuşun
Başı, Özyaşamöyküsü insanlar (ö.s. 1995),
Mum Hala I, Günce (ö.s.
1995),
Bir Takım Azizlikler, Oyun (ö.s. senaryo: Genco Erkal,
1997),
Yurtiçinde ve yurtdışında aldığı ödüller, plaketler:
Devrek Baston
ve Kültür Festivali Plaketi; 1956,
Altın Palmiye, birincilik (İtalya);
1957,
Eskişehir’de Yılmaz Büyükerşen’den bir ödül;1958,
İtalya’da yapılan
Salon Gülmece Yarışmasında gümüş kupa (kendisinden habersiz sokulmuş
yarışmaya);1959,
Gazeteciler Cemiyeti Fıkra Ödülü, birincilik; 1966,
Altın
Kirpi, birincilik (Bulgaristan); 1968,
Karacan Karagöz Oyunları Yarışması,
birincilik; 1969,
Altın Krokodil, birincilik (Moskova); 1970,
TDK Oyun
Ödülü; 1975,
Lotüs Ödülü (Asya-Afrika Yazarlar Birliği); 1977,
Basın Şeref
Kartı; 1984.
TYS davası arkadaşları 70. yaş armağanı; 1984,
Erkekçe başarı
ödülü, Tülsüyü Sevmek öykü dalında en başarılı eser; 1986,
Tüyap Halkın
Seçtiği Yılın Yazarı Ödülü; 1989,
Beyoğlu Güzelleştirme ve Koruma Demeği
Ödülü; 1989,
Karşıyaka Belediyesi, Dünya İnsan Hakları Günü Plaketi.
1989,
Bilgisayar Çocuk Kulübü; 1990,
Tolstoy Altın Ödülü;1990,
Viyana
Tiyatro Ödülü; 1991,
Rüştü Koray Armağanı; 1991,
Fransa devletinin verdiği
Şövalyelik nişanı.1991,
Mülkiyeliler Birliği Demokrasi Ödülü; 1991,
KETSAV
ödülü. 1992,
Babaeski Tarım Festivali plaketi;1992,
Edebiyatçılar Derneği
Onur Ödülü ve altın madalyası; 1992,
Abdi İpekçi Barış ve Dostluk Ödülü;
1992,
Karşıyaka Belediyesi İnsan Hakları Ödülü; 1992,
Gazeteciler
Cemiyeti, Şükran Madalyası; 1992-1993,
Tiyatro Eleştirmenleri Birliği Onur
Ödülü; 1993,
Carl Von Ossietzky Ödülü; 1993,
Dionysos Şiir Ödülü;
1994,
CPJ International Press Freedom Award (ABD); 1994,
Tüyap, I. Ankara
kitap fuarına katkılarından dolayı plaket; 1994,
İnsan Hakları ödülü;
1994,
26. Devlet Tiyatroları Genel Müdürlüğü İstanbul Devlet Tiyatrosu, Sanat
İnsanları-1 Aziz Nesin, Başarı Ödülü; 1995,
Orhan Apaydın Demokrasi ve Barış
Ödülü; 1995,
Hiroşima Vakfı Ödülü.
Kaynakça:Hikmet Altınkaynak, Türk
Edebiyatında Yazarlar ve Şairler